Chiricahua Apache Text


4. The Killing of the Eagles
Lawrence Mithlo

(4.1)
'!koo '1d77d77 N1a'ts7li jiyeesx9n7 bich'77'7 d7k'eh haj00ndiln1'a.
'!koo d1'17 N1a'ts7li7 bidi[e7 d77k'eh bigheezh8 nt1jiisndiln1'a.

(4.2)
N1go gom1], 'Isdz1n1dleesh4n], '1a[jind7n1'a:
Shim1, k'adi '1] 'Its1 bind1ayee'igh33'], nd4 doob1]g0laada], bich'88n11diyeesdz1."
T0b1jishchin4] goo[nd7n1'a.
'!koo bich'88shdiyeesdz1n1'a.

(4.3)
'!koo, '1]deeda, go[gazh8; 'it'ago go[gazh8 ch'4j7nd1dad3, '17 'ich'77' 'idi[e beehadaashdeesb8'n7 gok1sh9 d77k'een.
'!koo '1]deeda go[gazh8 b1ch'4j7]y1n1'a.

(4.4)
'!koo, '1ghash9 ts4y1[t'aho0'1sh9 bizhaa hi[dasij4sh9 'i[ch'3go dees'9go -- iy1ada ha'y1da ch'4nd17 h7k1dees'9go dasid1sh9 -- goo[ts3n1'a.
D1g0oshch'88 g0]gon1'a.
Gogh1dee[ch'in1'a.
D1g0oshch'88, '1sh9, di[7 hadaasl9 sil9n1'a.
N1gon[t9n1'a.
'!gh17 ts4y1[t'1ho0'1y1 bizhaa dasizh4n7 yaan1g0g9n1'a.

(4.5)
'!koo bizhaa7 naaheest3zh8 hich'88'iy00[t'en1'a.
Biche'shk4n47 '1dai[nd7n1'a:
"'Aa7 h2h k'adi daaha[gha[!"
yii[nd7n1'a.
'!koo b7 '1sh9 ts4dees'1sh9 dahn1ndaansh9 dahn1neesd1n1'a.

(4.6)
N1go biche'shk4n4n7 'eedaa'nii[gha[n1'a.
N1go bich'88shdideesndiin1'a.
N1go:
"Ssss -- -!"
bi[jind7n1'a.
N1go bi[daag0gh4n1'a.

(4.7)
Gh1sh9 bitaa] dasid1n] d11y0zh7n1'a.
"Shitaa, '1d7] 'Sss -- -!' nahii[nd7!"

"N00ghoy1h2h daaha[gha[

(4.8)
N1go bitaa] '1daabii[nd7n1'a:
"N00ghoy1h2h daaha[gha[! 'aa7 'i[k'id3 daasts33. 'Aa7 k'aadaak'esh9 hadaasch'i'7 '1i[ts'a."
gotaa] daago[nd7n1'a.
N1go, d1'1gh1daago[deesndiid3, ko'y1 ha'y1 'in11n0ot'an1'a.

(4.9)
N1go T0b1jiishchin4] ts4ghe'si'37 bit'ah1 si'37 hay00'3n1'a.
'!koo y44gotaazhiisndin1'a.
Naagoostseen1'a.
'!] d1s7'ik4y1naagh1] d1'1n1 'in1is88n1'a.

(4.10)
N1go T0b1jiishchin4] '1] 'ik4'naagh1n] h77shdi[kin1'a:
"Ntaa] h11'go nn1had11[?"
bi[jind7n1'a.

(4.11)
'!ko0 '1] biz33y4] '1goo[nd7n1'a:
"}[ts3bik2'7 daadik1go t0bizhole7 daasdind77[go, nn1had11[."
goo[nd7n1'a.

(4.12)
'!koo:
"Ha'1sh9 dahn1ndaa?"
bi[j7nd7n1'a.

(4.13)
"'Aash9, ts4dees'1sh9, dahn1ndaa."
goo[nd7n1'a.

(4.14)
'!koo '1]deeda, '1sh9 dahn1ndaa jind7nsh9 bandziyeedz1n1'a.
N1go, '1sh9 n0ogosh9, d0shood0 godihnd7n1'a.
'*8sh9, dahn1ndaansh9, dahneesj9n1'a.
'It'ago bi[k4goz88dago, b7]t['ah1 ts4ghe'si'37 beejiisndiin1'a.
'Isda' 'ib4idz00[ndin1'a.

(4.15)
N1go '1] biz33y4] n11h7shdi[kin1'a.
"K'adi, nm1 h11'go nn1had11[?"
bi[jind7n1'a.

(4.16)
"{[ts3bi'17 daadik1go t0bizhole7 daasdind77[go nn1had11[."
goo[nd7n1'a.

(4.17)
'!koo:
"Ha'1sh9 dahn1ndaa?"
n11bi[jidihnd7n1'a.

(4.18)
"'Aash9, ts4dees'1sh9, dahn1]ndaa."
goo[nd7n1'a.

(4.19)
'!koo, '1sh9 b1n11dziyeedz1n1'a.
Ko'sh9 hogo hii[ch'an1'a.
Dahn[j9zh8 hogon1'a.
'It'ago bi[k4goz88dago, b7]t['ah1 n11jiisndiin1'a.
'Isda' 'ib4idz00[ndin1'a.
Jiyeesx9n1'a.

(4.20)
'!koo '1] biz33y4n], 'in1jiis88n], '1a[jind7n1'a:
'K'adi, isda' n1sh7gee."
bi[jind7n1'a.

(4.21)
'!koo '1]deeda hanyaa n1godeesg9n1'a.
'Isda' n1gag9n1'a.
'!kaa 'i[d= bitsii jiisndiin1'a.
Jiyeesx9n1'a.

(4.22)
'!koo bit'a7 baahajiyandishn1'a.
"D77d77'izh1shee '1gh1t'47 h0laa[aha!"
jind7go 'i[ch'3go 'ijind77[n1'a.
'!7 bik'ehgo 'izh1shee 'I['ango '1daat'47 goosl9n1'a.

(4.23)
'!sh9 gom1] baan11jidz1n1'a.
"Shim1, '1] gob00gh3."
bi[jind7n1'a.

(4.24)
N1go gom1n] ka'i[4]z8n1'a.
"'Ih4hee, shishke'e!"
goo[nd7n1'a.